“We doen het zelf”

Wie met een burgerinitiatief succesvol wil zijn heeft vaak een lange adem nodig, een enorm doorzettingsvermogen en de gave om soms bizarre procedures met plezier te slechten. Hoe kan dat?

 

Waarom zelf willen bouwen? Een groep van 42 huishoudens ontwikkelen hun eigen wijk op de Wagenwerkplaats, met de vereniging Soesterhof. Projectontwikkelaars bouwen niet zoals wij voor ogen hebben: duurzaam, energie zuinig/neutraal én in een sociaal verband. We ontwikkelen 42 woningen waarvan 12 huur en met een grote sociale gemeenschappelijke bedoeling. Wat zich o.a. uitdrukt in een zeer diverse leeftijdsopbouw, huur en koop, omzien naar elkaar en met de fysieke vorm van een gemeenschappelijke tuin en -ruimte. Een combi van ziel en zakelijkheid, als gemeenschap én projectontwikkelaar met een begroting van 9mln euro.

 

Als oud-ambassadeur van het Nieuwe Samenwerken en met de ervaring van Soesterhof geef ik mijn reflectie. De gemeente; ambtenaren, de raadsleden en wethouders omarmen ons initiatief. Zijn allen onder de indruk wat de groep wil realiseren. Wat maakt dat het dan toch te veel mis gaat?

Twee concrete voorbeelden als illustratie. Niet om te wijzen, maar om te leren:

Het slechten van een afkeurige houding bij ons ontwerp. Dat wij een open binnentuin ontwerpen, zonder schuttingen en met een marge aan de uitbouw van de huizen op de kavel, wordt door de professionele stedenbouwkundigen met moeite geaccepteerd. “Dat gaat niet werken”. Maar wie heeft het eigenaarschap van deze keuze? De professionele beoordeling is geen advies, maar wordt snel een dwingende opgave: “zo hoort het en ik heb er verstand van”. Waar je als initiatief juist iets anders als gemeenschap wil realiseren wordt je afgerekend op de normaliteit, de persoonlijke voorkeur en de huidige regelgeving.

Wat valt op:

  • De ambtenaar/professional gaat op onze stoel zitten. Wie gaat er wonen?
  • De ambtenaar/professional kijkt vanuit het eigen smalle perspectief: het stedenbouwkundig ontwerp en niet naar de bredere bedoeling van het op een eigen wijze willen wonen. Projectontwikkeling is voor ons een stap tot wonen. De specialist heeft daar moeite mee.
  • Het geeft een verhouding van het voor ons denken, ons willen ‘helpen’ om te voldoen aan niet zinnige regels en patronen.

Het principe zou moeten zijn:  1. VAN burgers, 2. NAAST burgers en MET elkaar zoeken van de passende oplossing. Professionele kennis inbrengen,  graag, heel belangrijk! Boven ons gaan staan en de amateur-burger ‘helpen’ zou echt voorbij moeten zijn.

 

Voorbeeld twee.  Als sociale groep verwachten we dat iedereen zich naar vermogen inzet in alle taken die in ons collectief verricht moeten worden. Bij kopers kan je die inzet in contracten en reglementen met elkaar regelen. Bij de huurder vraagt dat een intake. Standpunt van de gemeente: enige wat telt is de hoogste op de lijst van urgentie. Dat wij met iedereen een gesprek willen hebben over die wederzijdsheid in ons wonen, was geen motief.  We zijn er na veel gedoe uitgekomen dat het wél kan onder het statuut van een woongroep.

Wat valt op:

  • De eenheidsregel staat centraal en is het vertrekpunt. Jij moet als burger zelf met de argumenten komen in hoe het ook anders kan.
  • Deze regel uit het woonbeleid wordt niet gematcht met een Wmo beleid in het zorgen voor elkaar, wat gemeenschapsvorming vraagt. Dit verschot denken is hardnekkig op heel veel items.

De gemeente als partner bij burgerinitiatief vraagt nog een fundamentele kanteling in attitude, proces en een ander samenspel tussen de bedoeling van iets en de eenheidsregel. Burgers kunnen de gemeente daar vast goed in ‘helpen’…..naast de gemeente meedenken hoe het beter kan!

 

Joost van Alkemade, Ambassadeur van Het Nieuwe Samenwerken

www.soesterhof.nl

Soesterhof – Joost van Alkemade